Peuters en peuteropvang

De meest voor de hand liggende verbreding van het educatieaanbod voor 4 tot 12 jarigen is dit te verbreden naar jongere kinderen. De peuters, meestal vanaf 21/2 jaar, zijn een belangrijke doelgroep van de brede school. Vanouds was het peuterspeelzaalwerk dan ook een belangrijke partner in de brede school.

Er vindt echter een verschuiving plaats. Door de wet OKE,(1-8- 2010 ), vindt harmonisatie van de kinderopvang en peuterspeelzaal plaats. Dat vertaalt zich in gelijke kwaliteitseisen voor peuterspeelzalen en kinderdagverblijven per juni 2016.

Daarnaast zien we door bezuinigingen door gemeenten het aantal peuterspeelzalen afnemen. In veel gemeenten zijn inmiddels alleen nog een peuteraanbod gekoppeld aan een VVE-programma in exploitatie. .En steeds vaker worden peuterspeelzalen overgenomen door een kinderopvangorganisatie, of ondergebracht in een aparte stichting, door het onderwijs.

Wie zijn de partijen in deze sector?

De gemeente is verantwoordelijk voor het peuterspeelzaalwerk. Er zijn vier groepen aanbieders. De grootste groep aanbieders zijn de zelfstandige organisaties voor peuterspeelzaalwerk die één of meerdere peuterspeelzaal beheren. De andere aanbieders zijn: welzijnsinstellingen die meerdere peuterspeelzalen onder hun hoede hebben, kinderopvangorganisaties en schoolbesturen.

De meerwaarde van peuterspeelzaalwerk voor de brede school

Voor het onderwijs is de peuterspeelzaal een belangrijke samenwerkingspartner. Deze band is niet toevallig. Zowel onderwijs als peuterspeelzaalwerk hebben ontwikkelingsstimulering hoog in het vaandel staan.  De samenwerking biedt mogelijkheden voor een doorgaande ontwikkelingslijn en een soepele overgang van de voorschoolse- naar de schoolperiode.

Investeren in jonge kinderen betaalt zich uit, heeft onderzoek uitgewezen. ( toevoegen Hackman curve). Dat geldt l voor de brede ontwikkeling van kinderen (deelname aan een VVE-programma, dat in groep 1 wordt voortgezet), waaronder  het sociale aspect (kennismaking met het schoolgebouw, de kinderen en de leerkracht van groep 1). Ook is het voor de school makkelijker om ouders van jonge kinderen te verwijzen naar de peuterspeelzaal of peutergroep van de kinderopvang, zeker als die in het schoolgebouw is gehuisvest. Als de peuterspeelzaal en de school dicht bij elkaar gehuisvest zijn, is een bijkomend voordeel dat de peuters gemakkelijk een kennismakingsbezoekje kunnen brengen aan de klas en de juf van groep 1. Hierdoor verloopt de overgang van de peuterspeelzaal naar groep 1 soepeler.

Voor de andere partners van de brede school biedt de peuterspeelzaal de mogelijkheid om de doorgaande verticale lijn van voorzieningen (consultatiebureau – peuterspeelzaal – school) effectiever in te zetten. Door de nauwe samenwerking wordt het gemakkelijker om elkaar op de hoogte te houden van alle aspecten van de ontwikkeling van de kinderen en in de gezinnen. Het kind wordt vanaf de geboorte gevolgd, zorgbehoeften worden vroeg gesignaleerd en er kan een adequate ondersteuning worden aangeboden. Ook wordt het voor andere partners gemakkelijker om de doelgroep van peuters en ouders te bereiken.

Het belang van de brede school voor het peuterspeelzaal

De brede school biedt de peuterspeelzaal de mogelijkheid om effectiever te werken, kinderen beter te ondersteunen bij hun ontwikkeling  en meer winst te boeken bij het bestrijden van (dreigende) ontwikkelingsachterstanden. Effectiever werken wordt vooral mogelijk als de peuterspeelzaal en de school inhoudelijk en organisatorisch aan elkaar gekoppeld zijn.

Naast ontwikkelingsstimulering zijn ook ‘volgen en signaleren’ en het ‘vormgeven van een doorgaande ontwikkelingslijn’ kerntaken van de peuterspeelzaal. Deze taken kunnen effectiever uitgevoerd worden in de brede school. Het peuterspeelzaalwerk wordt in de brede school duidelijker gepositioneerd in de doorgaande verticale lijn. Het wordt gemakkelijker om een ´warme´ overdracht te organiserenen doorverwijzen naar andere voorzieningen in de brede school is eenvoudiger(de horizontale doorgaande lijn), waardoor kinderen met specifieke behoeften sneller de juiste ondersteuning krijgen.

Als de peuterspeelzaal in hetzelfde gebouw als de school is gehuisvest, kan zij bovendien gebruik maken van de faciliteitenvan het gebouw of de school, bijvoorbeeld het speellokaal.

Meer lezen?

  • Biesta. T. & Hoeffnagel, E. (2005). Speelruimte. Een publicatie als afronding van het project ‘Kwaliteit Peuterspeelzaalwerk’. Arnhem: LPP
  • Veen,A., Fukkin,.R, Gevers Deynoot-Schaub, M.J.J.M, Heurter, A.M.H.,Helmerhorst, K.,Bollen,I., (2014)Pedagogische kwaliteit gemeten in peuterspeelzalen. Kohnstamm Instituut. Amsterdam.   rijksoverheid.nl/…peuterspeelzalen/ko-151853-bijl-3-overkoepelen

Websites

www.lpp-nederland.nl (landelijk platform peuterspeelzalen)
www.ontwikkelingsstimulering.nl
www.kaleidoscoop.org
www.citogroep.nl (Piramide)
www. startblokken.info (Startblokken van Basisontwikkeling)
www.cedgroep.nl (Ko-totaal)