Welzijn

Welzijn is een belangrijke partner binnen de brede school, omdat deze sector een lange traditie heeft in het organiseren van activiteiten voor kinderen, ouders en buurtbewoners. Daarnaast heeft de welzijnssector veel ervaring met het werken met vrijwilligers. Welzijnsinstellingen zijn in de directe omgeving van de school actief en kunnen van daaruit het ‘wijkgevoel’ van de brede school bevorderen.

Wie zijn de partijen in deze sector?

Er zijn zowel lokaal, regionaal als landelijk werkende welzijnsinstellingen. In brede scholen zijn meestal de lokaal werkende welzijnsinstellingen vertegenwoordigd. Onder de noemer welzijn valt een breed scala van activiteiten. Welzijnsinstellingen richten zich op kinderen, tieners, jongeren, volwassenen en senioren. In relatie tot brede scholen voor kinderen van 0-12 jaar is het volgende aanbod relevant:

  • verlengde schooldag: het coördineren en organiseren van buitenschoolse activiteiten in het kader van de verlengde schooldag;
  • speelvoorzieningen: het beheer van speeltuinen en uitlenen van speelgoed via speelotheek of speelgoedcontainers;
  • opvoedingsondersteuning: cursus- en activiteitenaanbod voor ouders;
  • buurthuiswerk: organisatie van activiteiten en beheer en exploitatie van buurthuizen;
  • jongerenwerk: activiteiten voor en met jongeren (waaronder tieners), inclusief jongerenparticipatie;
  • wijkopbouwwerk: activiteiten voor en met wijkbewoners op het vlak van wijkontwikkeling en bewonersparticipatie.

De meerwaarde van welzijn voor de brede school

De brede school kan profijt hebben van de ervaring en de netwerken van welzijn, vooral waar het gaat om:

  • kennis van de wijk en haar bewoners;
  • contacten met wijkbewoners, buurtorganisaties, (allochtone) zelforganisaties, jongeren en vrijwilligers;
  • ervaring met het opzetten en uitvoeren van activiteiten voor diverse doelgroepen;
  • ervaring met het beheer en de exploitatie van publieke voorzieningen zoals buurthuizen en speeltuinen.

Welzijnsinstellingen kunnen zelf activiteiten uitvoeren en zo bijdragen aan het activiteitenprogramma van een brede school. Daarnaast zijn er welzijnsinstellingen die de coördinatie van één of meerdere brede scholen voor hun rekening nemen. We lichten enkele werkzaamheden nader toe.

Coördinatie

In sommige brede scholen nemen een welzijnswerker en een schoolleider gezamenlijk het management en de coördinatie voor hun rekening. Dat betekent dat de welzijnsorganisatie (een deel van) de organisatie van het activiteitenaanbod verzorgt en optreedt als makelaar tussen de brede school en het aanbod van derden. Soms krijgt de welzijnsinstelling een zwaardere coördinerende functie toebedeeld en verzorgt zij de projectleiding of coördinatie van de brede school ontwikkeling op gemeentelijk niveau.

beheer en exploitatie

Welzijnsinstellingen nemen soms het beheer en de exploitatie van multifunctionele accommodaties voor hun rekening. In enkele gevallen verzorgen zij het facilitair management voor meerdere brede school locaties in een gemeente. Voorbeelden daarvan zijn te vinden in o.a. Almere en Leiden.

Het belang van de brede school voor welzijn

De brede school biedt de welzijnssector de kans om (nieuwe) doelgroepen te bereiken en het aanbod dichter bij de ‘vindplaats’ te brengen. Zo bereik je niet alleen meer kinderen, maar ook kinderen die je anders niet bereikt. Ook biedt de brede school de mogelijkheid om structurele activiteiten op te zetten met een leeftijdsvolgende opbouw in plaats van incidentele activiteiten. De brede school biedt de mogelijkheid om samen met anderen te werken aan ontmoeting en sociale samenhang in de wijk. De brede school kan welzijn verbinden met de andere disciplines in de sociale sector.

Gelijkwaardige samenwerking

Participatie in een brede school vereist van welzijn een behoorlijke flexibiliteit. De gelijkwaardigheid komt snel in het geding omdat welzijnsinstellingen afhankelijk zijn van gemeentelijke subsidies en daardoor minder autonoom kunnen opereren dan bijvoorbeeld hun partners uit de onderwijssector. Vaak is er ook sprake van aanzienlijke cultuurverschillen met het onderwijs. Voor veel welzijnsorganisaties brengt het werken in een brede school een cultuuromslag met zich mee (marktgericht werken, vraaggericht werken, innovatief, nieuwe stijl, profilering bij nieuwe doelgroepen) en dat vraagt andere competenties van medewerkers.

Welzijn en kinderopvang opereren gedeeltelijk op dezelfde terreinen (buitenschoolse opvang, peuterspeelzalen, kinderdagverblijven). Als binnen een brede school zowel kinderopvang als welzijn werkzaam zijn, kunnen concurrerende belangen een rol spelen.

Een goede gemeentelijke regie maakt het mogelijk dat welzijn een sterke positie verwerft en als gelijkwaardige partner van onderwijs aan tafel kan schuiven. Duidelijke product- en prestatieafspraken van de gemeente met de welzijnsinstellingen zorgen voor heldere verwachtingen en vraaggericht en flexibel opereren.

Meer lezen?

  • Broekhuizen, B., Hajer, F., Hebbenaar, M, Loo, P. van der & Mulder, K. (red.) (2006). Spelen met ruimte. Handboek gemeentelijk speelruimtebeleid. Janje Beton, VNG, VROM, NUSO, Amsterdam: Mets & Schilt.
  • Hajer, F., Hebbenaar, M., Baard, F. (2006). Kindvriendelijke projecten in de openbare ruimte, Janje Beton, VNG, VROM, netwerk Child Friendly Cities, Amsterdam: Mets & Schilt.
  • Oenen, S. van, & Valkestijn, M. (2003). Welzijn in de brede school. Partners voor levensecht leren. Utrecht: NIZW.
  • Oenen, S. van, Bakker, P.P., & Valkestijn, M. (2005). Jeugdactiviteiten in de brede school. Werkboek voor kwaliteitsontwikkeling: doelen, methodiek, evaluatie. NIZW – Jeugd, Amsterdam: SWP.
  • Valck, M. de (2005). Speelboek, eerste hulp bij het leuk houden van spelen, Amsterdam: SWP.
  • Valkestijn, M. & Keesom J. (red.) (1998). Als de schoolbel gaat. Verlengde schooldag in de praktijk. Utrecht: NIZW.
  • Zuid-Holland (2004). Handboek brede school, Avanturijn, JSO, PJ Partners, Provincie Zuid-Holland.

Websites

Voorbeeld van een provinciale steunfunctie die brede scholen ondersteunt: