Gebouw, beheer en exploitatie

Brede scholen stellen nieuwe eisen aan gebouwen. Eén daarvan is gezamenlijk ruimtegebruik. Verschillende partijen delen ruimtes met elkaar. Het ontwerp van een multifunctionele accommodatie is dan ook een uitdaging op zich. Een nieuw gebouw is overigens lang niet altijd nodig. Veel brede scholen functioneren uitstekend in bestaande gebouwen – soms met kleine aanpassingen of verbouwingen. Als er meerdere partijen onder één dak gehuisvest zijn en samen ruimtes gebruiken moeten er bindende afspraken zijn over:

Tips

1 Bouwen om inhoud

Staar je niet blind op een nieuw gebouw. Zie de realisatie van een nieuwe multifunctionele accommodatie niet als startpunt van de brede school ontwikkeling. Het komt geregeld voor dat eerst het gebouw wordt neergezet om vervolgens pas de samenwerking ter hand te nemen, zowel inhoudelijk als qua beheer. Dan loop je achter en dat kan de ontwikkeling ernstig belemmeren. Omgekeerd werkt het veel beter: zoek eerst de juiste mensen bij elkaar, geef de samenwerking inhoudelijk en organisatorisch gestalte en zie een nieuw gebouw als uitwerking van dat proces. Wij zeggen, bouw van visie naar vorm.

2 Afstemming hard en zacht

Bij de realisatie van nieuwe huisvesting krijgen de ‘zachte sector’ (de inhoud van onderwijs, kinderopvang, welzijn, zorg, e.d.) en de ‘harde sector’ (huisvesting, ruimtelijke ordening, stedenbouw e.d.) met elkaar te maken. Zij moeten hun wensen ten aanzien van een gebouw op elkaar afstemmen. Een gemeentebrede visie op maatschappelijk vastgoed kan daarin de verbindende schakel vormen. Vaak wordt de zachte sector pas betrokken als in herstructurerings- of nieuwbouwwijken voorzieningenclusters tot stand moeten komen en liggen bestemming en bschikbaar oppervlak, infrastructuur e.d. al vast. Inhoudelijke visie is echter noodzakelijk als input voor stedenbouwkundige invullingen.

3 Regel het beheer goed en bijtijds

Als er meerdere instellingen onder één dak samenwonen en van dezelfde ruimten gebruik maken, kunnen er onder de gebruikers misverstanden ontstaan. Maak bindende afspraken om dit zoveel mogelijk te voorkomen. Dit kan met een beheerplan dat gemaakt wordt voordat het gebouw betrokken wordt. In het beheerplan kunnen afspraken vastgelegd worden over:

  • Wie is de eigenaar van het gebouw?
  • Wie wordt de hoofdgebruiker?
  • Welke ruimten worden wanneer door wie gebruikt?
  • Hoe worden schoonmaak, inkoop en onderhoud geregeld?
  • Hoe worden beheerskosten van multifunctionele ruimten doorberekend?
  • Wat gebeurt er bij leegstand?
  • Wie dekt eventuele exploitatietekorten?
  • Wat te doen als een gebruiker het gebouw definitief verlaat?

4 Wees transparant

Voor een goede samenwerking binnen een brede school is vertrouwen onontbeerlijk. Je werkt aan vertrouwen door volstrekt transparant te zijn. Transparant wat betreft ieders visie, ruimtegebruik, rechten en plichten, taken en verantwoordelijkheden, mandaten, kosten en dekking. Dat lijkt een open deur. Toch komen we in onze praktijk vaak tegen dat die zaken niet duidelijk zijn. Gevolg is dat het locatie management zich niet bij machte voelt dingen die beter kunnen te veranderen. Waar te beginnen als je niet weet wie verantwoordelijk is of hoe het zit met kosten en budgetten? Zo’n situatie leidt vaak tot passiviteit en frustratie. Belangrijk dus om zaken transparant te organiseren. Prettig voor transparantie is eenvoud: hoe simpeler de oplossingen en afspraken, hoe makkelijker te begrijpen, te onthouden en ernaar te handelen!

Meer lezen?

  • Broekhuizen, B., Hajer, F., Hebbenaar, M, Loo, P. van der & Mulder, K (red.) (2006). Spelen met ruimte. Handboek gemeentelijk speelruimtebeleid. Jantje Beton, VNG, VROM, NUSO, Amsterdam: Mets & Schilt.
  • Grinten, M. van der, Kruiter, J. & Fransen, B. (2006). Beheer & exploitatie van brede scholen. Utrecht: Oberon & Stichting Brede School Nederland.
  • Hoekstra, E., Kort, Y. de & Liempd, I. van (2006). Gebouwen voor kinderopvang onder de loep. Waarborgfonds kinderopvang, Bussum: Thoth.
  • Hoekstra, E., & Liempd, I. van (2006). Bouwen voor kinderopvang. Waarborgfonds kinderopvang, Bussum: Thoth
  • Ministerie van VROM (2007). Bouwstenen voor sociaal. Vastgoed voor voorzieningen: een handreiking, Den Haag: VROM.
  • Rohmer, M. e.a. (2007). Bouwen voor de next generation. Rotterdam: NAI.
  • Publicaties Ruimte Ok
  • Maatschappelijk Kosten/batenanalyse Berenschot.
  • Publicaties over organisatie van het LSBS
  • Handreiking zakelijke kant BS (Anita)
  • Meer recente noemen

Websites