Ouderbetrokkenheid

De waarde van ouderbetrokkenheid

De brede school als organisatiemodel is een kansrijke plaats om ouderbetrokkenheid en ouderparticipatie vorm te geven. Omdat daar meerdere organisaties samenwerken en er daardoor eerder een nieuwe cultuur, ook ten aanzien van ouderbetrokkenheid, kan ontstaan. Binnen een brede school staat immers veel in het teken van samenwerking. Samenwerking zoeken, benutten en versterken zou in ieder geval in de genen van de medewerkers moeten zitten. Daarbij, mede onder invloed van de kinderopvang, worden ouders gezien als klant. School en kinderopvang zijn de professionals. En beide partijen, klant en professionals, hebben rechten, verantwoordelijkheden en plichten.

Samenwerken met ouders vereist wederzijds begrip en respect én een duurzame en constructieve relatie. Dat vraagt om professioneel handelen, liefde voor het vak en de wil om, vanuit oprechte nieuwsgierigheid en vakkennis het beste voor ieder kind te willen. Wat je geeft, dat krijg je terug. Zo simpel kan het zijn.

Verschillende onderzoeken tonen aan dat ouderbetrokkenheid een positief effect heeft op de ontwikkeling van de leerling en zijn leerprestaties in het bijzonder. De PO-Raad acht partnerschap tussen ouders en school dan ook van groot belang en stimuleert schoolbesturen met het onderwerp aan de slag te gaan. Dat bevordert niet alleen de leerprestaties en de maatschappelijke ontwikkeling van leerlingen, maar werkt ook in de kwaliteit van de school.

Inzet op ouderbetrokkenheid vanuit ministerie

Partnerschap tussen ouders en scholen is niet altijd vanzelfsprekend. Concrete inspanningen zijn nodig om ouderbetrokkenheid structureel onder de aandacht te brengen. Daarom is in het bestuursakkoord van de PO-Raad en het ministerie van OCW afgesproken dat scholen ouders stimuleren om ook thuis activiteiten te ondernemen die bijdragen aan het leerproces van hun kinderen. Het ministerie, ouderorganisaties en andere instellingen werken via verschillende activiteiten aan het stimuleren van partnerschap tussen ouders en school. Het ministerie van OCW heeft daarnaast een programma opgesteld om ouderbetrokkenheid te bevorderen.

Formele ouderparticipatie in het PO

Naast betrokkenheid van ouders bij de ontwikkeling van hun kinderen, kunnen zij ook actief deelnemen aan activiteiten op school. Dat kan bijvoorbeeld als voorleesvader of luizenmoeder, maar ook in formele zin, als lid van de medezeggenschapsraad (MR). Deze vorm van betrokkenheid noemen we ouderparticipatie. Dat is iets anders dan ouderbetrokkenheid, waarbij het vooral gaat om partnerschap tussen ouders en school om de ontwikkeling van de leerling te stimuleren.

Medezeggenschap

Een van de manieren waarop ouders hun invloed kunnen uitoefenen op het beleid van de school is via de medezeggenschapsraad. Deze raad overlegt met het bestuur over allerlei onderwijszaken, zoals het onderwijsprogramma, vakantieregelingen en eventuele fusies. In de MR zitten naast ouders ook docenten. Schoolbesturen zijn volgens de Wet medezeggenschap scholen (Wms) verplicht een MR aan te stellen en een deel van de besluiten ter goedkeuring of advisering voor te leggen aan de MR.

Ouderraad

Daarnaast hebben sommige scholen nog een aparte ouderraad (OR), die via de MR allerlei zaken kan inbrengen die ouders specifiek aangaan. Schoolbesturen mogen zelf beslissen of ze een ouderraad aan zich verbinden. Ongeveer 84% van de scholen in primair onderwijs heeft een ouderraad. De ouderraad heeft formeel gesproken geen medezeggenschap, maar kan wel invloed hebben, vooral op praktische zaken. Ook kan de ouderraad een bijdrage leveren aan het vergroten van de ouderbetrokkenheid, bijvoorbeeld door contactouder voor een klas te zijn (Bron: www.poraad.nl).

Formele ouderparticipatie in de kinderopvang

Kinderopvang is meer dan alleen een zakelijke overeenkomst tussen een opvang en de ouders: het is een dynamisch samenspel tussen kinderen, pedagogisch medewerkers en ouders, waarbij ouders niet slechts als klant gezien worden. BOinK, de belangenvereniging ouders in de kinderopvang, vindt het daarom belangrijk dat ouders en de opvang elkaar als partners zien bij de opvoeding en ontwikkeling van de kinderen. Beide partijen hebben immers hetzelfde doel: kwalitatief goede opvang.

De oudercommissie

De Wet kinderopvang en kwaliteitseisen peuterspeelzalen bepaalt dat elke vestiging voor kinderopvang en elk gastouderbureau een oudercommissie moet hebben. Een oudercommissie behartigt de belangen van de ouders en heeft als belangrijkste taak het bewaken en bevorderen van de kwaliteit van de opvang door gevraagd en ongevraagd advies uit te brengen. De opvang is verplicht om advies te vragen over bepaalde onderwerpen. De oudercommissie wordt gekozen door de ouders. De ondernemer heeft hier dus geen stem in.

Lees hier meer

Afspraken

De taken en verantwoordelijkheden van de oudercommissie zijn vastgelegd in het medezeggenschapsreglement en het huishoudelijk reglement. De ondernemer is wettelijk verplicht om binnen zes maanden na de opening van de opvang een medezeggenschapsreglement vast te stellen. Het huishoudelijk reglement wordt opgesteld door de oudercommissie en beschrijft de praktische werkwijze van de commissie zoals de vergaderfrequentie en de taken van de commissieleden. (Bron: www.boink.info)

De Kindcentrum Raad: Best of both worlds

Een oudercommissie en een MR; we weten hoe waardevol het kan zijn als dergelijke raden kritisch meekijken naar een brede school of een IKC organisatie. Vooral wanneer ze hun kennis uit andere ‘werelden’ inbrengen, adviezen uitbrengen om daarmee het werken met kinderen te verbeteren of te verrijken. Binnen brede scholen, maar zeker binnen IKC’s ontstaat meer en meer de behoefte ook de Medezeggenschapraad van de school en de oudercommissies van zowel de school als van de kinderopvang te bundelen. Er zijn allerlei creatieve oplossingen, waarbij de meest eenvoudige is om op agendapunten samen tot een besluit te komen. IKC Laterna Magica te Amsterdam ontwikkelde samen met de APS en VOS/ABB een zogenaamd Kindcentrumraadmodel, dat door het Landelijke Steunpunt Brede Scholen, VOS/ABB, PO-Raad en brancheorganisatie Kinderopvang verder is uitgewerkt tot een universeel en juridisch gevalideerd model Kindcentrum Raad. Dit model biedt, binnen de wet- en regelgeving, mogelijkheden om met de twee formele ouderorganen, die van het onderwijs en de kinderopvang, tot één gezamenlijke raad te komen.

EtuConsult, adviesbureau op gebied van IKC en brede scholen, heeft in samenwerking met Stichting Actief Ouderschap in de praktijk van de o.a. Gemeente Emmen en Borger-Odoorn een kwaliteitskaart Ouderpartnerschap ontwikkeld. Zie www.Etuconsult.nl / of www.stichtingactiefouderschap.nl

Meer lezen?