Andere schooltijden

Steeds meer basisscholen oriënteren zich op mogelijkheden om hun schooltijden aan te passen. De aanleiding is vaak de toenemende druk op de tussen- en naschoolse opvang. Veel scholen en opvangorganisaties lopen tegen de grenzen van kwalitatief verantwoord overblijven aan en streven naar een beter dagritme, naar een minder onrustige en versnipperde schooldag en naar een rijk en aantrekkelijk buitenschools aanbod dat de kinderen stimuleert. Andere schooltijden kunnen meer rust en kwaliteit brengen in de dagindeling van kinderen, ouders en leerkrachten.

Andere tijden en de brede school

Het loslaten van traditionele schooltijden reikt verder dan alleen de schooltijden zelf. De impact ervan is ook voelbaar bij samenwerkingspartners. Als de school haar tijden verandert moeten de naschoolse opvang en begeleiders van naschoolse activiteiten hun tijden daar op aanpassen. Daarom is het belangrijk om bij invoering van andere schooltijden af te stemmen met de andere partners in de brede school.

Drie modellen voor andere tijden

Basisscholen mogen sinds 2006 hun schooltijden zelf vast te stellen. Ook het wettelijk voorschrift dat scholen niet langer dan 5,5 uur per dag les mogen geven, is op 1 augustus 2006 vervallen. Wel moeten scholen nog steeds zorgen voor een evenwichtige verdeling van activiteiten over de dag. De onderwijstijd over acht schooljaren is wettelijk bepaald op minimaal 7.520 uur. Dat is gemiddeld 940 uur per jaar. Hieronder bespreken we drie verschillende modellen voor nieuwe schooltijden.

Het vijf-gelijke-dagenmodel

Karakteristieken:

  • vijf identieke schooldagen, van 8 tot 14 uur of van 8.30 tot 14.30 uur
  • geen vrije woensdag- en vrijdagmiddag
  • korte lunchpauze met leerkrachten in de klas (geen aparte overblijfvoorziening)
  • naschoolse opvang sluit elke dag direct aan op de lessen
  • gaat verder dan het continurooster, dat wel de middagpauze verkort, maar houdt vast aan begintijd en vrije woensdagmiddag

Het bioritme-model

Karakteristieken:

  • het leren volgt het bioritme van de kinderen, het onderwijs maakt gebruik van de momenten van maximale alertheid (10-12 uur voor leren en presteren en 14.30 -16.30 voor repeteren).
  • extra lange middagpauze met sport, cultuur en andere activiteiten, verzorgd door de kinderopvang of andere organisaties, waarbij ouders geen recht hebben op kinderopvangtoeslag.
  • leerkrachten gebruiken de lange middagpauze voor voorbereiding, vergadering, bijscholing
  • voor kinderen van werkende ouders is er na schooltijd opvang

Het 7 tot 7-model of integraal kindcentrum

Karakteristieken:

  • aaneengesloten programma met afwisseling in blokken met onderwijs, opvang, sport en ontspanning
  • het gehele jaar open, geen collectieve schoolvakanties
  • één loket voor ouders en kinderen
  • geïndividualiseerd onderwijs
  • eenduidig pedagogisch beleid
  • één team van medewerkers vanuit verschillende disciplines
  • concentratie van voorzieningen in één gebouw

Meer lezen?

  • Andere tijden in onderwijs en opvang (2010). Tijd voor nieuwe schooltijden?
  • ITS (2010). Variatie in schooltijden. Literatuurstudie naar pedagogische effecten van schooltijden. Nijmegen: ITS.
  • SER (2011). Ontwerpadvies Sociaal Economische Raad ‘Tijden van de samenleving’. Den Haag: SER.
  • www.anderetijdeninonderwijsenopvang.nl
  • Onderzoek: Nieuwe schooltijden in het onderwijs